Een PLA-onderdeel dat een zomer buiten heeft gelegen, komt er zelden ongeschonden uit. Niet licht krom, maar krom als een banaan, en meestal precies op de plek waar het iets moet dragen. Het is de klassieke eerste misser: je pakt het filament dat toevallig in de printer zit, en dat is vrijwel altijd PLA.
Twee minuten nadenken over het materiaal voordat je op print drukt, scheelt achteraf veel ergernis. De keuze gaat daarbij bijna altijd tussen dezelfde drie materialen.
PLA is het meest gebruikte filament ter wereld en dat is niet voor niets. Het print makkelijk, heeft weinig krimp, waardoor grote vlakken niet vervormen, en je hebt geen gesloten printer of intensieve koelinstellingen nodig. Op vrijwel elke machine is het de standaardkeuze, en terecht.
Maar PLA heeft een fundamenteel probleem: het wordt zacht bij warmte. Niet gloeiendhete-auto-achter-de-ruit warm, maar al bij 60 graden Celsius. Een kopje thee dat je op een PLA-onderzetter zet, laat geen kring achter maar een deuk. Producten die je in een warme auto laat liggen, gaan vervormen.
Voor decoratieve objecten, prototypen en alles wat binnenshuis staat en niet warmer wordt dan kamertemperatuur, is PLA de logische keuze. Goedkoop, nauwkeurig, makkelijk te bewerken achteraf.
Qua merken raad ik Bambu PLA Basic aan als je een Bambu-printer hebt, het kwaliteitsverschil met duurdere opties is minimaal. eSUN PLA+ is iets taaier dan standaard PLA en een prima alternatief. Prusament PLA is duurder maar komt met kwaliteitscontrole per spool, fijn als je variatie tussen spoelen wil uitsluiten. Print PLA op 200 tot 220 graden, met een bed op 60 graden of zelfs koud.
PETG is het filament dat ik zou aanraden aan iedereen die iets functioneels wil maken. Het is sterker dan PLA, bestand tot circa 80 graden, en heeft een lichte flexibiliteit waardoor het minder snel breekt bij klappen.
Het nadeel dat mensen het meest tegenkomen is stringing: die dunne draadjes die achterblijven als de printkop beweegt. Dat is grotendeels te corrigeren met retractie-instellingen, maar het vraagt iets meer finetuning dan PLA. Op moderne printers met een direct drive extruder en drukcompensatie komt PETG er inmiddels bijna net zo schoon uit als PLA. Op goedkopere machines kost het soms een uurtje sleutelen.
PETG is ook voedselveilig als je gecertificeerd filament gebruikt, wat het geschikt maakt voor dingen als waterreservoirs of koekjesvormen. Let wel op: de printer zelf moet ook voedselveilig zijn, denk aan een nozzle van staal of messing zonder lood.
Voor PETG is Polymaker PolyLite PETG de veiligste standaardkeuze, betrouwbaar en betaalbaar. Prusament PETG is een stap duurder maar consistent. Hatchbox PETG is een goede optie als je in de VS bestelt. Print PETG tussen de 230 en 250 graden, met een bedtemperatuur van 70 tot 85 graden.
ASA is gemaakt voor buitengebruik. Het is UV-bestendig, bestand tot circa 95 graden, en houdt zijn vorm bij vocht en temperatuurwisselingen. Moet een onderdeel buiten langer dan één seizoen meegaan, dan is ASA het materiaal van keuze.
De prijs die je betaalt: geur. ASA stinkt tijdens het printen. Niet subtiel. Zorg voor goede ventilatie of een gesloten printer met actief koolstoffilter. Open printers in een slaapkamer zijn geen optie.
Krimp is ook een aandachtspunt. ASA krimpt meer dan PLA of PETG, wat bij grote vlakken kan leiden tot warping. Een gesloten printer met verwarmde kamer helpt hier enorm.
Prusament ASA staat bekend om consistente resultaten met relatief weinig warping. Fiberlogy ASA is een goed tweede alternatief. Reken op printtemperaturen tussen 240 en 260 graden, een bed van 90 tot 110 graden, en idealiter een gesloten printer.
| Situatie | Kies |
|---|---|
| Decoratief, binnenshuis | PLA |
| Functioneel, binnenshuis | PETG |
| Buiten, in de zon | ASA |
| Eerste prints, beginners | PLA |
| Voedselveilig | PETG (gecertificeerd) |
| Gevoelig voor warping | PETG of PLA |
Het korte antwoord dat ik geef als iemand het vraagt: begin met PLA, schakel over naar PETG zodra je iets maakt dat echt gebruikt wordt, en ga naar ASA alleen als het buiten moet. Met die drie regels dek je vrijwel elk project af.